Een video van een politicus die iets zegt wat hij nooit heeft gezegd. Een telefoontje van een “familielid” met een bekende stem die dringend geld nodig heeft. Deepfakes zijn met AI gemaakte beelden, video’s of geluidsopnames die echt lijken, maar nep zijn.
Hoe worden ze gemaakt?
AI-modellen worden getraind op bestaande beelden en opnames van een persoon. Daarna kunnen ze nieuwe beelden of geluid genereren in de stijl van die persoon. Waar dit vroeger veel rekenkracht en kennis vereiste, kan het nu met apps en online diensten, soms op basis van enkele seconden geluid.
Waar worden ze voor gebruikt?
Niet alles is kwaadaardig: deepfaketechniek wordt ook gebruikt in films, voor nasynchronisatie en voor satire. Maar criminelen gebruiken het voor oplichting, zoals neptelefoontjes van een “directeur” die om een spoedbetaling vraagt. Daarnaast worden deepfakes gebruikt voor desinformatie en voor nepnaaktbeelden, wat in Nederland strafbaar is.
Hoe herken je een deepfake?
- Let op details: vreemde overgangen bij haar, oren, tanden of sieraden, onnatuurlijk knipperen of een gezicht dat net niet bij de belichting past.
- Luister kritisch: een vlakke intonatie, rare ademhaling of onnatuurlijke pauzes.
- Check de bron: wie heeft het als eerste gedeeld? Berichten grote nieuwsmedia erover?
- Wees extra alert bij emotie en haast: precies daar spelen oplichters op in.
Bescherm jezelf
Spreek met familie een codewoord af voor noodgevallen. Bel bij een verdacht verzoek terug op een nummer dat je al kende. En deel geen schokkende video’s voordat je weet dat ze echt zijn. De techniek wordt steeds beter, dus gezond wantrouwen is je beste verdediging.
Geef een reactie